بنزین در بسته های تتراپک

بدست KT

توی کتم نمی رود که شرکت های فروش فرآورده های نفتی از خودداری از فروش بنزین به ایران خوشحال باشند. از آن بیشتر به هیچ وجه توی کتم نمی رود که توتال برای مثال فروش بنزین به ایران را تحریم کند و دولت فرانسه از آن ابراز خوشحالی کند. هرچند خوشحالی هم شرکت توتال هم دولت فرانسه بسیار زیاد است اما به این تصمیم هیچ ربطی ندارد.

ذات تجارت آزاد این است که دنبال پول بگردد، دنبال بازار، سرمایه، خرید و فروش و سود بیشتر به همراه هزینه ی کمتر. تحریم هایی که به این شکل مطرح می شود، به نظر و یا در نگاه سطحی، همان فشار است اما نه فشار ی که ظاهر آن نشان می دهد. حالا در این بحران اقتصادی و سقوط ارزش یورو، اروپا و به ویژه فرانسه به دنبال سرمایه گذاری و بازار فروش بیشتر باشند، چرا حالا توتال این کار را می کند و چرا فرانسه ابراز خوشحالی، حکایت دیگری است.

شاهد آن این خبر است:

خبرگزاری آسوشیتد پرس به نقل از فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، گزارش داد که نمایندگانی از شرکت‌های بزرگ مایکروسافت، شرکت تولید کامپیوتر «دل Dell»، شرکت سیسکو Sisco سیستم و شرکت سیمنتک هم اکنون در حال بازدید از سوریه هستند.

می توان گفت پس از رکود اقتصادی، هدف پیدا کردن بازارهای پررونق است تا بتوان از رکود خارج شد. سوریه می تواند یکی از بهترین مناطق برای این کار باشد و آمریکا نقطه بکری را هدف گرفته است.

توقف فروش بنزین یا هر کالای دیگری در یک محیط شفاف اقتصادی، محال است. با بر هم خوردن موازنه فروشنده و خریدار، هر دو انگار تیشه به ریشه ی خود می زنند. کاری که در حال شکل گرفتن است، بیشتر شاید منفعت بیشتر برای فروشنده، فساد و تبانی مالی شدید برای خریدار و به خاک سیاه نشستن باز هم خریدار است. از این نقطه نظر، نه تنها منفعت پرسودی است که حتی از فروش قانونی و رسمی بیشتر درآمد می آورد.

به حتم، نه توتال که رویال داچ شل و ده ها شرکت خرده ریز دیگر، حتمن به فروش بنزین به ایران ادامه می دهند. برعکس آن هیج منطقی ندارد. این همه هزینه برای خرید نفت و انتقال و پالایش آن و بعد خودداری از فروش؟ منطقی نیست. اما اگر از کانال های رسمی فروش ممنوع شود اتفاق بسیار جالبی روی می دهد.

شرکت های فروش نفت در قاعده فروش رسمی، فهرست هزینه ها و قیمت های مشخص دارند. ولی وقتی خریدار نتواند از کانال رسمی بخرد، باید از کانال غیررسمی این کار را انجام دهد. اگر جمهوری اسلامی بنزین می خواهد، باز هم می تواند از توتال یا شل بخرد ولی به شکلی دیگر:

سفارش را نمی تواند ثبت کند. باید راه دیگری برای ثبت سفارش پیدا کند که خود شرکت های فروشنده راه آن را بلد هستند. برای قیمت نمی تواند چانه بزند و باید بهای بیشتری بپردازد. اگر تاخیری در کار باشد، دستش به جایی بند نیست. اگر در میانه تحویل سوخت، در مهلت مقرر نرسید، باید بهای بیشتری بپردازد تا تحویل به موقع انجام شود. کالای فروخته شده، بیمه نیست. در طول راه اگر کشتی غرق شد یا بار آن از دست رفت یا دزدان دریایی آن را ربودند، هیچ طرفی نیست که خسارت بپردازد. اگر تحویل نهایی کمتر از مقدار توافق شده بود هم باز حکایت همین است.

در واقع می توان گفت تمامی شرکت های نفتی از این قضیه خوشحال هستند. حتی شرکت های آمریکایی که در این رکود اقتصادی، به چرب ترین شکل ممکن می توانند با جمهوری اسلامی وارد معامله شوند.

این طور اگر باشد، بله. دولت فرانسه هم بسیار خوشحال است، توتال هم. دیگری شرکت های نفتی هم همین طور.

اما خوشحالی بیشتر دولت فرانسه و یا کنگره ی آمریکا به این جا محدود نمی شود:

دولت یا حاکمیتی (در این جا جمهوری اسلامی) که به این شکل حاضر به خرید شود هم خوشحال است. تمام کانال های رسمی بسته است و افرادی که دستشان به یک جای حاکمیت وصل است، می توانند کارتل های سیاه خود را ایجاد کنند. کافی است یک مهره مطمئن در دولت حاکم پیدا کنند. همه شان به ثروت سرشاری می رسند آن هم خیلی سریع. مثل روسیه که در ده سال گذشته، بیشترین تعداد میلیونر را در جهان اقتصاد تولید کرده اما از فاسد ترین نظام های اقتصادی هم هست.

خوشحالی سرشار این جاست: کشور هدف نوعی تبانی و گسترش بازار سیاه وباندبازی می شود که ثروت ها را فقط و فقط به باد می دهد و نظام اقتصادی و صنایع پایه به سرعت به سوی نابودی می رود.

هر طور فکر می کنم، شکل دیگری برای خوشحالی تحریم کننده ها و وضع کنندگان تحریم پیدا نمی کنم. از طرفی هیچ چیز دیگری خوشحالی نظام حاکم از تصویب تحریم ها و یا به سمت تحریم های بیشتر رفتن را توجیه نمی کند.

F10719

Illustration from Frank Leslie's Illustrated News of a diseased cow, unable to stand on its own, pulled up to be milked by an unscrupulous owner. The sale of "swill milk," milk that came from diseased cows fed distillary refuse, was a public scandal that Frank Leslie campaigned against.

42-24507865