چالش های آمریکا و انتخابات ریاست جمهوری ایران

بدست KT

متنی که در زیر می آید بخشی کوتاه از مقاله مفصل هفته نامه نیویورکر است. نویسنده دست کم شاید بیش از یک سال وقت صرف تهیه آن کرده و در نتیجه طولانی است امابسیار جذاب و خواندنی. هفته نامه خوب و دوست داشتنی «ایران در جهان» این هفته این مقاله را ترجمه کرده که توصیه می کنم سرفرصت بخوانید. در خود وبسایت ایران در جهان هم لینک مطلب و پی دی اف آن هم هست که می شود یا سیو کرد و یا پرینت گرفت و سر فرصت خواند. یک نمونه خوب از ژورنالیسم تحلیلی و دقیق است بدون هیچ گونه پیشداوری. منصفانه هم نوشته شده و بسیاری از افراد شاخص در آن حضور دارند.

هفته نامه ایران در جهان

لینک مطلب، «آیا ایران می تواند تغییر کند؟»

پی دی اف مطلب

برنامه احمدی نژاد برای تعقیب برنامه هسته ای ربط به ملی گرایی دارد و حمایت گسترده ای از مردم ایران را هم با خود دارد. لی همیلتون، نماینده سابق کنگره و یکی از تهیه کنندگان اصلی طرح برنامه عراق و از تاثیر گذاران در سیاست های ایران وآمریکا می گوید:»آن چه ایرانی ها می خواهند، احترام است و برای به دست آوردن آن، به دنبال تکمیل دانش خود در چرخه سوخت هسته ای هستند.»

اما از چهار سال پیش که احمدی نژاد به ریاست جمهوری رسیده، ایران و رقبایش هم عوض شده اند: ایرانی ها از بحران اقتصادی جهانی و پایین آمدن بهای نفت خام، به شدت آسیب دیده اند، ایران از همیشه بیشتر نزدیک به اتمی شدن است و جرج بوش هم رفته و جایش را باراک اوباما گرفته است. پرسش این است که احمدی نژاد چگونه با فشار درون ایران و یک دولت منطقی و نسبتا سنجیده در واشینگتن، کنار می آید یا روبرو می شود.

روز بیستم مارس، اول فروردین و روز اول سال نوی ایرانیان، اوباما پیام ویدیویی ضبط کرده و با احترام با ایرانی ها گفت وگو کرده و با ستودن تاریخ باستانی ایران، نوعی همکاری «صادقانه» را پیشنهاد کرد. آیت الله خامنه ای در پاسخ به این پیام ویدیویی گفت:»واژه ها به تنهایی کافی نیست» و افزود که آمریکا باید سیاست هایش را تغییر دهد و بعد از ایران انتظار داشته باشد که همین کار را بکند. بعد و در سی و یکم مارس و در جریان کنفرانس افغانستان در لاهه هلند، ریچارد هالبروک، نماینده ویژه اوباما با معاون وزیر خارجه ایران گفت وگو کرد و دو طرف گفتند که مودبانه و رسمی و محترمانه به یکدیگر سلام داده و قرار شده بیشتر در تماس باشند. هیلاری کلینتون وزیر خارجه آمریکا هم گفت در جریان گفت وگوهای مستقیم، همین هم نوعی «اولین» محسوب می شود یا این که نخستین دیدار مستقیم این چنینی میان ایران و آمریکا است.

در زمان بوش، احمدی نژاد می توانست خیلی راحت بگوید بوش هیچ رفتاری غیر از رفتار خصمانه نسبت به ایران ندارد. پیام اوباما اما از تغییر بازی بود. ولی نصر، یک کارشناس ایران و از اعضای شورای سیاست خارجی آمریکا می گوید که اما حالا آمریکا کاملا پیامی متفاوت دارد می فرستد. پیامی که گرم است، صادق است و می خواهد ایران را به همکاری بگیرد. پس حالا ایرانی ها از دولت خود می پرسند، یعنی کماکان هنوز هم با آمریکا همکاری نمی کنیم؟ نصر می افزاید:»اوباما با هوشمندی مناظره ای را درون ایران و میان مردم ایران و حاکمان ایران و حتی درون حاکمیت ایران راه انداخته است و از آن جایی که سه ماه بیشتر از زمان ریاست جمهوری او نمی گذرد، کماکان این موضوع را مانند موضوع کمپین تبلیغاتی اش دنبال می کند.»

انتخابات ایران هم چالشی بر سر راه دولت اوباما است. اگر که بیش از حد انعطاف نشان دهند، احمدی نژاد می تواند بگوید که با موفقیت دربرابر آمریکا ایستاده و می تواند خود را در نظر سنجی ها بالا بکشد. سر کییران پرندرگاست، معاون سیاسی سابق دبیرکل سازمان ملل که از نزدیک با مسائل ایران درگیر بوده، می گوید:»آمریکا قصد ندارند به کاری دست بزنند که موجب تقویت احمدی نژاد پیش از انتخابات شود. این درحالی است که البته این صبرکردن خطرهایی هم در پی دارد. شاید هم احمدی نژاد بدون هیچ گونه کمک و بهره برداری از مساله رابطه با آمریکا برنده شود و شاید هم اصلاح طلبان برنده شوند و با سرکارآمدن اصلاح طلبان، روحانیون تندرو که در گلوگاه قدرت هستند، موضع انقباضی گرفته وهرگونه معامله با آمریکا را ببندند یا بلوکه کنند». پرندرگاست می گوید:»هر دو طرف (ایران و آمریکا) تندروهایی دارند که منتظرند ببینند هرگونه شروع رابطه با ایران محکوم به فنا و شکست است.» ولی نصر هم اضافه کرد:»نمی توان از روی فال قهوه فهمید که کدام طرف در انتخابات پیروز می شود و این کار، یک بازی ریسکی و سخت است.»

لی همیلتون می گوید آمریکا نمی تواند به این امید که کسی بهتر از احمدی نژاد بر سر کار بیاید، صبر کند. وی می گوید:»ما آماده شروع گفت وگوها با ایران در یک حوزه خیلی گسترده هستیم و قصد داریم این راه را ادامه دهیم و باید طبق برنامه زمانبندی خودمان و نه آنها (ایران) عمل کنیم. اوباما هم مانند من می خواهد روابط را به حدی بهتر و سازنده تر و پایدارتر برساند. از زمان وقوع انقلاب در ایران، این بحث میان مخالفان بوده که چه زمانی برای مذاکره با ایران مناسب است ولی حالا، مشکل زمان نیست، مشکل چگونگی برقراری رابطه است». همیلتون ادامه می دهد:»فکر نمی کنم هیچ کشوری به اندازه ایران در چند دهه اخیر ما را آزرده باشد. باید توجه کنیم که ما فهرست بلندی از نارضایتی های خود از ایران داریم و ایرانی ها نیز همچنین.»

 

خواندن این مطلب را در این ایام انتخاباتی به همه خوانندگان توصیه می کنم.

Democratic presidential candidate Senator Barack Obama (D-IL) attends a rally for  in Manchester, NH.   Photo by Brooks Kraf/Corbis